تبلیغات
نبض قلم - مطالب تیر 1395
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مریم نوری دره چی
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
نبض قلم





دیده شد ماهی به شب ، افطار گشته روزه ها

جاده ای لغزنده ام.... ایکاش هموارش کنی



کاش روی ماهتان روءیت شود جمعه شبی ــ

روزهء چشم انتظاری را تو افطارش کنی


مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


جمعه 18 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


تشنه ام ، تشنهء یک جرعه ز لبهات ، عسل؛
قطره ای از نفست عقل ِ دلم را برده...
بوسه ای خیس کمی آب حیات از دَهنت
تشنه ام من؛ چه کنم؟... روزه فشار آورده!!!

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


شنبه 12 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()



             بخش یازدهم


       وزن عروضی به زبان ساده


پرکاربردترین اوزان در شعر فارسی

اوزان را بر مبنای نظم میان هجا های كوتاه و بلند آنها می توان به 9 گروه، كه هر كدام شامل 2 یا 3 وزن هستند، و 5 تكوزن مرتب كرد. در عروض سنتی بعضی از اوزان منظم با اركانی تقطیع شده كه نظم آ نها را نشان نمی دهد ولی به گوش كسانی كه با عروض سنتی آشنایی دارند ما نوس است.

گروه های اوزان:

گروه یك:

 1) فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن ( رمل مثمن سالم)

روزگار است این كه گه عزت دهد گه خوار دارد
چرخ بازیگر ازین بازیچه ها بسیار دارد

2) فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن‌‌ (رمل مثمن محذوف)

ای مسلمانان فغان از جور چرخ چنبری
وز نفاق تیر و قصد ماه و كید مشتری

3) فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
 
هر كسی از ظن خود شد یار من
از درون من نجست اسرار من

گروه دوم:

1) فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن ( رمل مثمن مخبون )

نظر آوردم و بردم كه وجودی به تو ماند
همه اسمند و تو جسمی،همه جسمند و تو روحی

2) فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبئن محذوف )

نه من ِخام طمع، عشق تو می ورزم و بس
كه چو من سوخته در خیل تو بسیاری هست

3) :فعلاتن فعلاتن فعلن

بت خود را بشكن خوار و ذلیل
نامور شو به فتوت چو خلیل

گروه سه

1) مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن ( رجز مثمن مطوی)

عشق تو بر بود ز من، مایه ی مایی و منی
خود نبود عشق تو را ، چاره ز بی خویشتنی

2) مفتعلن مفتعلن فاعلن ( سریع مسدس مطوی مكشوف )

دانه چو طفلی است در آغوش خاک
روز و شب این طفل به نشو و نماست

3) : مفتعلن فاعلن // مفتعلن فاعلن (منسرح مثمن مطوی مکشوف)

مرغ نهاد آشیان‌ ، بر سر شاخ چنار
چون سپر خیزران، بر سر مرد سوار

گروه چهارم

 1) مستفعل مستفعل مستفعل مستف (هزج مثمن اخرب مكوف محذوب )
تا كی به تمنای وصال تو یگانه
اشكم شود ازهر مژه چون سیل روانه

2) مستفعل مستفعل مستفعل فع ( هزج مثمن اخرب  مكوف مجبوب )

تقدیر كه بر كشتنت آزرم نداشت
بر حسن جوانیت دل نرم نداشت

* این وزن رباعی است

3) مستفعل مفعولن // مستفعلن مفعولن ( هزج مثمن اخرب )

وقتی دل سودایی ،می رفت به بستانها 
بی خویشتنم كردی، بوی گل و ریحانها
 

گروه پنجم
ادامه مبحث را در بخش بعدی توضیح خواهیم داد...

فقط یادمان باشد نیازی به حفظ کردن نام اوزان مثل هزج مسدس اخرب..... نیست کافیست اوزان پرکاربرد را بشناسیم


برای یادگیری این مطالب کانال مارا دنبال کنید






نوع مطلب : آموزش وزن و عروض، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 8 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()

بِشکن تبری که ریشه ات را زده است
انگار که کِرم ؛ تیشه ات را زده است

ای بی خبر از بازی سریال ِخدا
خوش باش که دزد ، گیشه ات را زده است!

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 8 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


مریم نوری:
بلدم شعر ببافم ، بلدم ناز کنم
بلدی گیس ببافی؟... بلدی باز کنی؟!

تو که استاد سخن نام گرفتی امروز
بلدی عشق خودت را به من ابراز کنی؟

دل من مُرده ، نفسهاش همه عاریت است
بلدی همچو مسیحا شده ، اعجاز کنی؟

تا بگویم که :"دلم از همه عالم شده رنـ...."
حرف من قطع نمایی و تو آغاز کنی

وبگویی که :" دلم قاصد ِ مِهر است... ، فقط
بلدم عشق ببافم ، بلدی ناز کنی ؟؟!!..."

مریم نوری 





نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 8 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


عشق پرکرده خانهء دل را
اشکهایم سُرید از دیوار
با سکوتم که لو نمیدادم
چشمهایم دهن لَق اَند انگار....

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 8 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()

ای تکیه گاه روز ِ غم و روز بی کسی
من آمدم که دیده به دریات بِسپرم

ای "مرد" گشته در فَوران ِ زنانگی
روز پدر ، مبارکتان باد "مادرم..."

مریم نوری





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()
۰


در خواب که وعده ها به خود می دادی:
گر تو پَرشی  کنی دگر ، آزادی...!!

ای وای....از این " تَوهّم از نوع بشر"
از چاله در آمدی به چاه افتادی!!

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


روی دیوار ترک خوردهء شهر

نقش می زد چشمهایم

بوم ِ بیرنگ ِ افق را...

سرخ و نیلی ، خیس

                      بارانی.....
   
                           مثل تنهایی من .... !


مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()



تورا دیگر نخواهد دید چشم جبرئیل اینجا
نه در مسجد ،نه میخانه ، نه در دیر و کلیسایی

که بردند آبروی عشق و خندیدند بر پاکی ت
مگر زاییده بودی باز دور از چشم ، عیسایی؟؟

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


            بخش دهم


     وزن عروضی به زبان ساده

 قاعده ی سه - اختیارهای شاعری:

اختیارات وزنی شاعری

اختیارات وزنی: اختیارات وزنی برخلاف اختیارات زبانی که تنها به نوع تلفظ بستگی داشت، باعث تغییرات کوچکی در وزن می گردد 
اختیارهای زبانی تنها تسهیلاتی در تلفظ برای شاعر فراهم می آورد تا به ضرورت وزن از آن بهره بگیرد.بی آن كه موجب تغییری در وزن شود. اما اختیارهای وزنی امكان تغییرات كوچكی در وزن را به شاعر می دهد. تغییراتی كه گوش فارسی زبانان آن را عیب نمی شمارد.

اختیارهای وزنی بر چهار گونه است:

١-  بلند بودن هجای پایان مصراع: آخرین هجای هر مصراعی بلند است اما شاعر می تواند به جای آن هجای كشیده یا كوتاه بیاورد. هجای پایان مصراع را همیشه باعلامت هجای بلند نشان می دهیم.
سرو را مانی و لیكن سرو را رفتار نه / ماه را مانی و لیكن ماه را گفتار نیست
گر دلم از شوق تو دیوانه شد عیبش مكن / بدر بی نقصان و زر بی عیب و گل بی خار نیست


در این جا آخرین هجا در مصراع نخست كوتاه است و در مصراع های دوم و چهارم كشیده است بی آن كه موجب كم ترین اختلالی در وزن شده باشد. پس باید به خاطر بسپاریم كه در پایان مصراع فرقی میان هجای كشیده و كوتاه یا بلند نیست و همه بلند به شمار می آیند. امروزه هیچ یك از شاعران فرقی میان این سه نوع هجا نمی گذارد و همه را بلند به شمار می آورند، اما در عروض سنتی به غلط میان هجای كشیده و بلند در پایان مصراع فرق گذاشته اند

٢- بعضی از اوزان با "فعلاتن" آغاز می شوند. شاعر هجای اول را در آغاز مصراع می تواند بلند به شمار آورد. یعنی به جای "فعلاتن" با بلند تبدیل كردن هجای آغاز مصراع آن را به "فاعلاتن" تبدیل نماید.
یعنی اگر شعری با فعلاتن شروع شود مانند فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن و یا فعلاتن مفاعلن فعلن می توان در رکن اول و "تنها در رکن اول" بجای فعلاتن از فاعلاتن استفاده کرد یعنی در رکن اول،بجای هجای کوتاه اول از هجای بلند استفاده کرد اما عکس این قضیه درست نیست.

این اختیار وزنی بسیار رایج است، حتی ممکن است در تمام مصراع  اول شعر نیز صورت بگیرد

ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

مشاهده می شود در رکن اول بجای فعلاتن از فاعلاتن استفاده شده


۳- شاعر می تواند به جای دو هجای كوتاه میان مصراع، یك هجای بلند بیاورد. این عمل بیش تر در دو هجای كوتاه ماقبل آخر مصراع صورت می گیرد. یعنی شاعر به جای "فَعَلن" با تبدیل دو هجای كوتاه اول به یک هجای بلند، آن را به "فع لن" تبدیل می نماید.
عکس این مورد صحیح نمی‌باشد . این اختیار که در اصطلاح به آن «تسکین» می‌گویند، جز در آغاز مصراع( مگر به ندرت) در همه جا قابل اعمال است.

معمولا در وزن هایی که به “فَعَلن” ختم می شوند به چشم می خورد. مانند:

هرکه آمد به جهان نقش خرابی دارد   (دا / رد)

در خرابات بگویید که هشیار کجاست  ( ر/ ک/ جاست)

که مصرع اول به “فع لن” و مصرع دوم به “فَعَلن” ختم شده است


٤- قلب : شاعر به ضرورت وزن می تواند یك هجای بلند و یك هجای كوتاه كنار هم را جا به جا كند. این اختیار شاعری به ندرت اتفاق می افتد و آن هم در "مُفتَعِلُن" و "مفاعِلُن" رخ می دهد.
یعنی اینکه گاهی در شعر جای یک هجای کوتاه با هجای بلند کنار آن عوض خواهد شد. البته این اختیار بسیار کم کاربرد است و به وفور قاعده تسکین نیست و همانطور که عرض شد معمولا تنها بین “مفتعلن و مفاعلن” اتفاق می افتد


برای یادگیری این مطالب کانال مارا دنبال کنید






نوع مطلب : آموزش وزن و عروض، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


درد می زند به در... وَ می کشد مرا به دار
درد میکشم ولی، چه بیصدا؛ چه بیشمار

طرد می شوم سحر، زخواب ِ بستری عمیق
چنگ می زنم به خود ، به  قرصهای جعبه دار

درد ؛ زوزه می کشد ، شقیقه؛ تیر می کشد
ای خدا سَرم....سَرم...رسیده حد ِانفجار
در سرم جهنمی ست، داد می زنم : « سکوت....»
شیهه می کشد مدام، اسبهای بی سوار

مست کرده دفترم ، زقرصهای بی دلیل
ساز می زند قلم... وَ رقص می کند سه تار!!

وزن های فاعلات ُ می رسد به فاعلن
شعرهای پر زدرد ، بیتهای انزجار...

مریم نوری




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


هرکسی زخمه زده بر تن ِ گیتار دلم

ضربه ای هم تو بزن زخم تو کاریست ، اگر...

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


دوشنبه 7 تیر 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()