تبلیغات
نبض قلم - مطالب اردیبهشت 1395
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مریم نوری دره چی
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
نبض قلم







شبی به شهر پر از خاطرات پر بزنیم 
به کوچه های قدیمی دوباره سر بزنیم 

کجاست حلقه ء زنجیر بچگی و بگو
به پشت کوه عموجان چگونه سر بزنیم؟

به یاد گریه و آن خنده ها و بی خبری
به چای تلخ جوانی کمی شکر بزنیم


شدیم خُرد چرا  زیر هفت سنگِ زمان
الک دولک شده یا ضربه ای دگر بزنیم

و مثل «جرجرِ» بارانِ پاک اول مهر
به پشت خانه « هاجر» رویم و در بزنیم

چقدر واژه ء «یادش بخیر» روی زبان
به روزگار تهی , مُهر « شد هدر» بزنیم


مریم نوری





نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()
  

           بخش هفتم


      وزن عروضی به زبان ساده

 قاعده ی سه - اختیارهای شاعری:
وزن شعر فارسی بسیار منظم و دقیق است و نظم و تساوی هجاها در مصراع های شعر فارسی به دقت رعایت می شود و از این نظر تقطیع شعر فارسی بسیار ساده است. البته شاعر در سرودن شعر اختیارهایی دارد كه به ضرورت از آن ها بهره می برد.

تبصره:
برای تعیین وزن یك شعر، تقطیع یك مصراع از آن كافی است اما چون در شعرهای فارسی اغلب از اختیارهای شاعری بهره گرفته می شود، با مقایسه ی دو مصراع یعنی از روی اختلاف هجاها، اختیارهای شاعری را به تر درمی یابیم. لذا در تقطیع، هجاهای مصراع های دوم را به ترتیب زیر هجاهای مصراع اول می نویسیم.

اختیارهای شاعری بر دو گونه است: زبانی و وزنی.


- اختیارهای زبانی شاعر:
در هر زبانی برخی از كلمات دارای دو یا گاه چند تلفظ هستند و گوینده اختیار دارد هر كدام از آن ها را كه می خواهد به كار ببرد. اختیارهای زبانی بر دو  گونه است:
١-  امكان حذف همزه:
در فارسی اگر قبل از همزه ی آغاز هجا حرف بی صدایی بیاید، همزه را می توان حذف كرد. مثلن كلمه ی" آب" كه با همزه شروع شده است، اگر پیش از آن حرف بی صدایی مانند "ر" بیاوریم، همزه را می شود حذف كرد. مثلا " در آب " را بگوییم "دراب"
دَ/راب ـــــ کوتاه/ کشیده
 یا "از این" را بگوییم "ازین"
اَ/زی (حذف ن بعد از مصوت بلند) ـــــ کوتاه / بلند
 یا "در آن " را بگوییم "دران".
دَ/را ــــ کوتاه /بلند

٢- تغییر كمیت حرف های صدادار:

شاعر در موارد ویژه ای می تواند به ضرورت وزن شعر، حرف صدادار كوتاه را بلند و یا حرف صدادار بلند را كوتاه تلفظ كند.

الف- بلند تلفظ كردن حرف های صدادار كوتاه
ب ــ کوتاه تلفظ کردن مصوت بلند

این مبحث بسیار مهم رو به بخشی مجزا موکول میکنیم

برای یادگیری این مطالب کانال مارا دنبال کنید





نوع مطلب : آموزش وزن و عروض، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


آسمانم ابری ست ...

ماه ، بی تاب است 

هیچ کس امشب

میزبان چراغانی ِتاریکی نیست...

یک ستاره افتاد

                    قلب من بود:

                                     ... شکست ...




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


دلی که متن تمام عقیده اش شرک است

در آستانهء چشمت همیشه مرتد بود ....

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()



مشق  بی تاب ترین  قصهء دل  مال  تو بود
پاره  کـردی  و لِهـیدی  و  به دور افکنـدی

من چه  کردم که  نصیبم شده  بی همنفسی ؟
ای  خدا  چشم  بر  این حادثه ها  می بندی؟

ای  نگارنده  بجز "درد" تو را واژه  نبود؟
نچکـید  از  قلم  طالع من   لبخنــدی



آفرین ! دست بزن !! کور شود  چشم  حسود
روی   خاکستـر  دل  دود   بکن   اسپنــدی

بعــد از آنهم  تن  بی جان   قلم  را  بردار
وخودت هرچه بخواهی بِسُرا ... می خندی؟

به من و شعـر و قلم ،  بیت وهجا باز بخند
که  نداری بجز این  زجرکشی ،  ترفندی

رنج بیهوده نکش شعر وغزل جان من است
دیده ای سخت تر از جـان  به  تنم  پیـوندی؟؟


مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()

تا که رویت پس هر فاصله ای دیده شود

لکنتم آمده ..دستم.... لَ ...لَ...لرزیده شود!!


من ِبی جنبهء بی ظرفیت ِ استرسی

نسخه ام با نظر ناز تو پیچیده شود!!

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


اِبا  نکن ،  بخوان تو  شاعـر ِ همیشگی
بگو دوباره  یک غزل  به  رنگ زندگـی

ببار  چشـم منتظـر که  دفترم گـرفت
شبـاهتی به  ساحـل  خلیـج ِ بندگـی

سکوت را شکن که نیست فرصتی ، ببین
که مرگ می کشدبه سوی خود به سادگی 

بگو چه  آمده  سرت؟ که  گشته  سینه ات
خــزانهء   جدید   شعــرها   به  تازگـی ...




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


            بخش ششم


     وزن عروضی به زبان ساده

تقسیم بندی ارکان عروضی بر حسب جای آن ها در مصراع:

الف - ارکانی، که در آغاز، میان و پایان مصراع می آیند:

١-  فاعلاتن     __ U __ __
٢-  فاعلن        __ U __
۳-  مفاعیلن  U __ __ __  
٤- فعولن         U __ __  
۵- مستفعلن    __ __ U __  
٦- مفعولن      __ __ __ 
۷- فَعَلاتن      U U __ __  
٨-  فَعَلن       U U __  
٩- مَفاعلن       U __ U __
١٠- مفتعلن     __ U U __

ب - ارکان غیر پایانی که در پایان مصراع قرار نمی گیرند:

١- فاعلاتُ      __ U __ U 
٢- فَعَلاتُ         U __ U U
۳- مَفاعیلُ       U __ __ U  
٤-  مُستفعِلُ  __ __ U U 
۵- مَفعولُ       __ __ U 
٦- مَفاعِلُ        U U __ U

ج - ارکان پایانی که فقط در پایان مصراع می آیند: 

١- فَعَل     U __ 
٢-  فَع     __ 


آرایش ارکان عروضی گوناگون در کنار یکدیگر،  "وزن ها" یا "بحرهای عروضی" را ایجاد می کند (که در دنباله ی این بحث به تفصیل  معرفی خواهند شد). مثلا این مصراع شعر حافظ :
« که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها»
 دارای وزن "مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن" است که از تکرار رکن  "مفاعیلن" ایجاد شده است. 

مثال های زیر از جمله وزن های پرکاربرد شعر کلاسیک فارسی هستند:

• فـَعـولـُن فـَعـولـُن فـَعـولـُن فَعَل (وزن حماسی شاهنامه ) :
کنون گر به دریا چو ماهی شوی / و یا همچو شب در سیاهی شوی

• مـَفاعیلـُن مـَفاعیلـُن مـَفاعیلـُن مـَفاعیلـُن :
سحر با باد می گفتم حدیث آرزومندی / خطاب آمد که واثق شو به الطاف خداوندی

• مـَفاعیلـُن‏ مـَفاعیلـُن ‏فـَعولُن (وزن دوبیتی و فرهاد و شیرین از نظامی):
بگفتا جان‏فروشی از ادب نیست / بگفت از عشق‏بازان این عجب نیست

• فاعـِلاتـُن فاعـِلاتـُن فاعـِلاتـُن فاعـِلـُن :
بر نیامد از تمنای لبت کامم هنوز / بر امید جام لعلت دردی ‏آشامم هنوز


پس برای پیدا کردن وزن یک شعر باید نکته ها ی ۸ گانه زیر را مورد توجه قرار داد:
۱ــ درست خواندن شعر و درست نوشتن آن به خط عروضی
۲ ــ جدا کردن هریک از هجاها با خط عمودی
۳ ــ حذف ن بعد از مصوت بلند در یک هجا
۴ ــ علامت گذاری هریک از هجا ها زیر آن اعم از کوتاه و بلند و کشیده
۵ ــ تقسیم هجاهای هر مصرع به اجزای ۴تا۴تا / ۳تا ۳تا  / ۴ تا ۳ تا بطوریکه در صورت درست بودن ، وزن به صورت تکراری یا متناوب در آید
۶ ــ نوشتن ارکان عروضی معادل اجزا در زیر آنها
۷ ــ اختیارات شاعری
۸ ــ نام اوزان پرکاربرد

نکته :
** مورد ۷و ۸ را در بخشهای بعدی توضیح خواهیم داد

چگونگی تقطیع شعر به ارکان

برای تقطیع شعر به ارکان ابتدا انرا تقطیع هجایی میکنیم سپس هجاها را بصورتی که نظم آنها مشخص باشند با خط عمودی پر رنگتری به اجزای ۴ یا ۳ هجایی تقسیم می نماییم. آنگاه به ارکان مراجعه می کنیم تا ببینیم هریک از این اجزای ۴ یا ۳ هجایی با چه رکنی مطابقت دارد. آنها را انتخاب کرده و زیر اجزا می نویسیم اگر اخر مصرع یک یا دو هجا اضافه بماند رکن پایانی معادل هرکدام یعنی فعل، فع لن ، و فع را زیر انها میگذاریم.
مثال:
خدایا به خواری مران از دَرَم

خ/دا/یا/ به/ خوا/ری/ م/را/ از /دَ/رَم
هجاها:U/ــ/ــ/U/ــ/ــ/U/ ــ/ــ/U/ ــ 
ارکان:Uــ ــ/Uــ ــ/Uــ ــ/U ــ 
فعولن/فعولن/فعولن/فَعَل

به تو حاصلی ندارد غم روزگار گفتن

بِ/تُ/حا/ص/لی/ن/دا/رد/ غ/م/ رو/ز/گا/ر/گف/تن
هجاها:U/U/ــ/U/ــ/U/ــ/ــU/U/ــ/U/ــ/U/ــ/ ــ
ارکان:UUــU/ــUــ ــ/UUــU/ــUــ ــ
فعلاتُ/فاعلاتن/فعلاتُ/فاعلاتن

ماه فرو ماند از جمال محمد(ص)

ما/ه/فُ/رو/ما/نَ/دَز/ج/ما/ل/م/حم/مد
هجاها: ــ/U/U/ــ/ــ/U/ــ/U/ــ/U/U/ــ/ــ
ارکان: ــUUــ/ــUــU/ــUUــ/ــ
مفتعلن/فاعلاتُ/مفتعلن/فع

با دیدن مثال بالا متوجه میشویم که حتما نباید هر چهار رکن مشابه هم باشند گاهی دو به دو و گاهی فقط دوتا از چهار رکن مشابه هم هستند
ودر کل میگوییم حداقل باید دو رکن مشابه برای صحت وزن نیاز است....






نوع مطلب : آموزش وزن و عروض، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


از دور می بوسد مرا در ارزوی هرشبش
هرصبح امانتهای او ، پس میگذارم جای خود!!

یک بوسه پشت پلک تو...سود تمام بوسه هات
بازار و نرخ سود آن!.... انصاف دارم جای خود!!

یک بوسه از پیشانی ات این دیگر از آن خودم
شایدنباشم یک شبی،این یادگارم جای خود

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()

سلام ای ابر بارانی ببین پرسوز میخندم
نمی بارم... نمی دردم! دگر هر روز میخندم

که دیشب معجزه کرده همان "امن یجیب ِ" تو
و مریم وار در پای صلیب امروز میخندم

مریم نوری





نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 21 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


قصهءدور از تو ماندن  چونکه  تدبیـر من  است
هر چه  آمد  بر  سرم   انگار  تقصـیر  من  است!

دیدنت  یک  آرزو ، رویای  دور  از  دست مـن
انتظاری  تا   ابـد   گویا   که   تقـدیر  من  است 

خواب دیدم چشمتان  در کوچه ای جا  مانده است
خواب   چشمان   شما   انگار   تفسیر من  است


عشقتان  شاید  گناهی  سخت نا بخشودنی
درد دوری ، ساغرم ؛ چون آب  تطهیر من است 

خاطــراتم    پر شد   از عمــری    نبودنهای  او 
این غریبه  ساکن ِ  آن  روی   تصویر من  است!

کاش  می شد  خاطراتم   بر  زبان  جاری  شود
شعــرهایم   صنعت  ایهام  تحریر  من  است

یک  شب  از  دوری تان  می میرم  آخر بیصدا
«مریمی» روید اگر ، هر شاخه تکثیر من است!

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


جمعه 10 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


دردها  چون  باران می چکد  بر دل من
می نشیند   گاهی  شبنمی   روی   چمن 

گاه همچون  رگبار می وزد  نعره کشان
تا  که  می لرزاند  شیشه ای  از دل  من 

روزگارم تاریک ,  رعد و برقیست  مدام 
جامه ای  ابری  هم  آسمان کرده  به تن

ای خدا لبخندم سرد و بی حوصـله است
لحظه ای  باما باش یک نت شـاد بزن

سال ِ نیــکو  پیدا  از   بهـاری   شــدنم 
از همان  گریه مان   لحظهء زاده شدن 

سرنوشتم اشک و عمرمن  اشک روان 
آخرش خیس  شود  گورم از  آب کفن

انتظـاری  شـیرین ،  پیـله ای  دور  تنم 
یک شبی   می میرم   قبل   پروانه   شدن

بعد  مرگم  بگذار صورتت  روی مزار 
بوسـه ام  را  بردار  از لب ِ مردهء  من

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


جمعه 10 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()


دهانت 

عطر باران داشت ...

صدایم تا که میکردی

                         اتاقم

                               بوی گلدانهای "مریم" می گرفت....

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


جمعه 10 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()

به یادت  هر شبی  یک  مثنوی  مُرد 
غمـش  دل  را به دشت ناله ها برد 

خـزان  آهسته  مهمان  دلم  شد
و هر شب یک گل از این باغ پژمرد

تو را بیش از  دوچشمم  دوست دارم 
به  قلبم  مُهر بی مِهری  چرا خورد؟


تمام   دفتـرم  را  پاره کردم
غزل چوب  ندانم کاری ام   خورد

قلم  زاییده بود  آن  بیت ها را 
هم اکنون یک به یک درخاک بسپرد

تمـام  خون  اشــعارم  به پایت ...
خدا هم  در سکوت خود  به  سر برد

مریم نوری




نوع مطلب : اشعار مریم نوری ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : کانال اشعار مریم نوری در تلگرام،


سه شنبه 7 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : مریم نوری دره چی
نظرات ()